Khối đá quý "đình đám" nhất trong làng chơi đá cảnh Việt Nam phải kể đến khối ngọc bích Jade tuyệt mỹ nặng 35 tấn, cao 3 m, rộng 2,3 m và dày 2,4 m, khai thác từ một mỏ ngọc lớn nhất Myanmar. Khối ngọc đã được nghệ nhân Đào Trọng Cường mua về Việt Nam năm 2009 với chi phí lên tới hơn 1,5 triệu đô.
Trong thế giới đá quý, Ngọc Cẩm thạch ( Ngọc Jade) được xếp vào hàng cao cấp. Đặc biệt đối với người tiêu dùng Á Đông ngọc Jade được yêu thích không những là vật trang sức mà còn là những văn hoá phẩm thuộc hàng đắt tiền nhất. Trong lịch sử các triều đại vua chúa hàng nghìn năm qua của nhiều nước hiện còn bảo tồn những di vật vô giá bằng ngọc Jade.
"Kích thước càng lớn càng quý, nhưng vẫn có màu xanh lý hấp dẫn như khối đá này quả là hiếm hoi", GS.TSKH Phan Trường Thị, Viện trưởng Viện Đá quý và Trang sức Việt Nam, đánh giá.
Với khối ngọc đẹp và đắt giá nhất Việt Nam này, ông Cường cho biết, sẽ chế tác pho tượng Phật Ngọc khổng lồ lớn nhất Việt Nam. "Sau khi hoàn thành sẽ nặng tới 16 tấn, cao 3m, chiều ngang là 2m và chiều dà 1m. Bệ đế nặng tới 9 tấn, cao 60 cm, mỗi chiều là 2,1m. Đây cũng sẽ là pho tượng Phật Ngọc Jade lớn nhất thế giới", ông Cường cho hay.
Viên ngọc nguyên khối này nặng khoảng trên 20 tấn, với nhiều màu sắc xen kẽ tạo thành sắc thái huyền bí của đá, có trị giá khoảng 125 triệu.
Tuy nhiên, điều làm nên điều đặc biệt của khối ngọc chính là xuất xứ mang ý nghĩa lịch sử của nó. Theo đó, khối ngọc được các doanh nhân ở làng Tứ Mạc, Nam Định, nơi được xem là chỗ ở của các vua Trần mua từ Lâm Đồng, đem về đánh bóng rồi mang tặng đền vua Lý ở Bắc Ninh. Nếu nhìn dọc viên đá: thì sẽ đếm được 8 lớp đá ngẫu nhiên ứng với 8 đời vua lý.
Với ý nghĩa thể hiện sự chuyển giao lịch sử giữa hai đời Vua, khối ngọc quý hiện được coi là một trong những khối ngọc nổi tiếng nhất Việt Nam.
Khối đá được giới mê đá cảnh đánh giá cao đó là khối ngọc mã não tự nhiên mang hình con voi dũng mãnh được khai quật từ thủ đô các loài voi rừng Đak Nông ( tỉnh Gia Lai ) nặng trên 13 tấn. Hiện được đặt trong khu vườn Phú Giang, Bắc Ninh.
Con voi đó được tạo hoá tạc nên trên một khối ngọc mã não có tuổi 4 triệu năm màu xanh lam kỳ diệu với những đường nét chạm trổ uyển chuyển, chen lẫn những điểm chấm phá nhiều màu sắc tạo nên một tượng đài của sự dũng mãnh thuộc loài voi rừng Tây nguyên nguyên thuỷ.
Theo lý giải của GS. Phan Trường Thị, khoảng 13 triệu năm về trước , vùng Tây nguyên ngày nay đã từng bị những dòng lũ dung nham bazan tràn ngập và quá trình lũ lụt kinh hoàng đó kéo dài cho đến tận 4 triệu năm gần đây mới chấm dứt. Sau đó dung nham đông cứng lại tạo nên cao nguyên Kon Tum, Đak Lak …và cho đến tận nước Lào với cao nguyên Poloven, Atôpơ… Các khối khí trong dòng dung nham cũng đông cứng theo và kết tinh thành những khối ngọc mã não ( Agate) với hình thù kỳ dị , màu sắc đủ bậc. Con voi dũng mãnh Đak Nông là một trong ngững khối ngọc đó.
Khối đá quý 3,4 tấn có giá 50 triệu đồng được Nguyễn Nhân Phượng, một doanh nhân nổi tiếng ở Bắc Ninh mua về từ Lâm Đồng được coi là khối đá quý có 1 không hai ở Việt Nam. Điều đặc biệt làm nên giá trị của nó chính là hình dáng mang giá trị tâm linh của khối đá.
Khối ngọc mã não có hình dạng tự nhiên giống như lò bát quái: ở giữa khối đá có dạng hốc tròn giống như vòng tròn bát quái. Xung quanh là những vân đá uốn lượn có màu đỏ lửa như hình ngọn lửa ngùn ngụt bốc lên trong lò bát quái.
Theo quan niệm của người Á Đông, lò bát quái thường được đặt ngay cổng ra vào để trừ tà ma quái.
Một trong những khối đá trưng bày trong dịp đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội được chú nhất là khối mã não nặng một tấn của vợ chồng chị Nguyễn Thị Liễu, Pleiku – Gia Lai.
Khối đá quý hoàn toàn tự nhiên có hình dạng như một ổ trứng chim đại bàng lớn với hàng trăm quả trứng lớn, màu đỏ, sáng bóng. Theo GS. Thị, những quả trứng tuyệt đẹp từ thiên nhiên này được “ấp ủ” trong điều kiện hàng nghìn độ và trở thành ngọc quý.
“Trứng mang ý nghĩa ấp ủ, hứa hẹn mầm sống tương lai… Ngọc là biểu hiện của vẻ đẹp trường tồn. Hai sự kết hợp này làm nên sức hút tuyệt vời cho khối đá quý”, GS Thị nói.
