Điện thoại BlackBerry – dien thoai blackberry chủ yếu là một chiếc điện thoại – dien thoai nhắn tin với rất nhiều tính năng tin nhắn, như tự gõ từ, tự sửa lỗi, dự đoán văn bản, hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, phím tắt, biểu tượng vui bằng ký tự, push email (gửi nhận email tức thì), nhận thông báo từ Facebook và Myspace tức thì, nhận thông báo Ebay tức thì, tin nhắn nhanh tức thì với BlackBerry Messenger, Google Messenger, ICQ, Windows Live messenger và Yahoo Messenger; nhắn tin theo luồng và đèn báo điều chỉnh được ở góc phải của mọi thiết bị BlackBerry.
Tất cả thông báo và đối thoại từ ứng dụng được hiển thị trong một ứng dụng nhắn tin thống nhất mà các ứng dụng thứ ba cũng có quyền truy cập. Nhiều ứng dụng kiểu này sẽ phải chạy nền trong các điện thoại khác, trong khi với tính năng push của BlackBerry giúp kéo dài thời lượng dùng pin hơn. Mọi dữ liệu trên điện thoại đều được nén qua BIS, BlackBerry sử dụng ít dữ liệu hơn khoảng hai phần ba so với các điện thoại thông minh khác, trong khi vẫn tải về cùng dữ liệu.

BlackBerry đầu tiên định hướng trên thị trường bằng cách tập trung vào chức năng email. RIM hiện cung cấp dịch vụ email BlackBerry cho cả các thiết bị không phải BlackBerry, như Palm Treo, thông qua phần mềm BlackBerry Connect.

Điện thoại BlackBerry gốc có màn hình hiển thị đơn sắc, nhưng tất cả các dòng hiện thời đều có màn hình màu. Tất cả các mẫu ngoại trừ Dòng Storm đều có sẵn bàn phím QWERTY, được tối ưu để sử dụng bằng ngón cái. Storm 1 và Storm 2 sử dụng bàn phím SureType để gõ, và là hai thiết bị có thiết bị cảm ứng đầy đủ mà không có bàn phím vật lý.
Ban đầu, để di chuyển trên máy, người dùng phải sử dụng phím cuộn đặt ở bên phải của các điện thoại trước 8700. Phím cuộn được thay bằng bi lăn khi dòng Pearl được ra mắt, bi lăn cho phép lăn theo 4 chiều và phát sáng. Bi lăn lại được thay bằng bàn rê quang khi dòng Curve 8500 ra đời. Các mẫu được sản xuất để dùng với mạng iDEN như Nextel và Mike) còn có tính năng Push-to-Talk (PTT), tương tự như trong bộ đàm.